Kannabinoidy

Kannabinoidy

Kannabinoidy to składniki chemiczne występujące naturalnie jedynie w Cannabis. Najbardziej znanymi kannabinoidami są delta-9-tetrahydrokannabinol (THC), Cannabidiol (CBD), Cannabinol (CBN) i Cannabigerol (CBG), z których najdokładniej zbadano do tej pory THC i CBD.

Zastosowanie kannabinoidów

Siła działania produktów konopnych związana jest z zawartością substancji czynnych obecnych w konkretnej próbie. THC stosowane jest przede wszystkim jako środek przeciwbólowy zapobiegający skurczom i wstrząsom, działa także przeciwzapalnie oraz stymuluje apetyt. CBD nie jest substancją psychoaktywną i uważa się, że zmniejsza psychoaktywny efekt THC. CBD odgrywa istotną rolę we wzmacnianiu układu immunologicznego, leczeniu stanów zapalnych oraz napadów padaczkowych. W dalszym ciągu prowadzone są jednak szczegółowe badania na ten temat kannabinoidów i ich wpływu na poszczególne dolegliwości i choroby.

Jakość ma znaczenie

Zdjęcia przedstawiają przykłady kwiatów konopi niskiej oraz wysokiej jakości. Łatwo zauważyć, że kwiaty wysokiej jakości posiadają wiele trichomów bogatych w kannabinoidy. Kwiaty konopi pozbawione trichomów uznawane sa za marihuanę niskiej jakości.

Działanie kannabinoidów

Wpływ konopi indyjskich zależy od ilości i proporcji kannabinoidów zawartych w roślinie lub produkcie pochodnym. Kannabinoidy mają złożony wpływ na różne funkcje fizjologiczne i psychologiczne człowieka. W przypadku inhalacji, efekt jest niemal natychmiastowy, podczas gdy efekt podawania doustnego zauważalny jest po upływie około jednej godziny. Skutki działania kannabinoidów trwają jednak dłużej w przypadku przyjmowania doustnego.

Kannabinoidy wpływają na łagodzenie bólu, rozluźnienie mięśni, działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe.

W ostatnich dziesięcioleciach zbadano endogenny system receptorów kannabinoidowych zwany systemem endokannabinoidowym. W organizmie człowieka występują naturalnie co najmniej dwa receptory kannabinoidowe: CB1 i CB2. Receptory CB1 zlokalizowane są głównie w mózgu i ośrodkowym układzie nerwowym, natomiast receptory CB2 przede wszystkim w układzie odpornościowym. Endogenne kannabinoidy występujące u ludzi, podobnie jak w konopiach, przyłączają się do tych receptorów. W wyniku interakcji kannabinoidów z tymi receptorami, w organizmie zachodzą stymulowane reakcje. W efekcie kannabinoidy wpływają na łagodzenie bólu, rozluźnienie mięśni, działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe.

Przekształcanie kannabinoidów

Konopie zdolne są do wytwarzania kwasu kannabigerolowego (CBGA). Jest on prekursorem głównych gałęzi kannabinoidów – kwasu tetrahydrokannabinolowego (THCA), kannabidiolowego (CBDA) oraz kannabichromenowego (CBCA). Kwas kannabigerolowy przekształca się w kannabigerol w wyniku podgrzania (dekarboksylacji).

Kwasy kannabinoidowe tracą cząsteczkę dwutlenku węgla (CO2) w wyniku ekspozycji na ciepło lub promieniowanie UV, przekształcając formy kwasowe w obojętne formy kannabinoidów – CBG, THC, CBD, CBC itp. W większości przypadków, kwas kannabigerolowy (CBGA) przekształca się w inny kannabinoid, nadając mu zastosowanie medyczne. Jeśli badany szczep posiada wysoką zawartość kannabigerolu, oznacza to, że w wyniku dekarboksylacji CBGA przekształci się w CBG. Jeśli w wyniku analizy kannabinoidowej otrzymamy wynik wskazujący na wysoką zawartość CBG, może to oznaczać, że roślina została przedwcześnie ścięta.

Kannabinol (CBN) jest produktem procesu utleniania tetrahydrokannabinolu. Ponieważ kannabinol (CBN) jest produktem procesu degradacji THC, zazwyczaj występuje w niskim stężeniu. Wysoki poziom CBN jest ściśle związany z niewłaściwym przechowywaniem materiału konopnego.

Zbyt wysoka zawartość CBG może oznaczać, że roślina została ścięta zbyt wcześnie.

 

Produkcja i przechowywanie fitokannabinoidów

Fitokannabinoidykannabinoidy znajdujące się w konopiach.

Trichomy marihuany to gruczoły żywiczne stanowiące do 30% suchej masy topów pojawiające się na kwiatach oraz listkach podczas kwitnienia konopi. Zwierają one najważniejsze związki organiczne występujące w Cannabis. Trichomy dzielą się na 3 rodzaje: bulwiaste (niewielka ilość kannabinoidów), główkowate-siedzące (niewielka ilość kannabinoidów) oraz główkowate-nóżkowate stanowiące najważniejsze źródło kannabinoidów.

Główkowato-nóżkowe trichomy to gruczoły konopi najbardziej obfite w kannabinoidy. Składają się one z rzędu dyskowych komórek wydzielniczych oraz bezkomórkowej wnęki wydzielniczej. Komórki dyskowe przymocowane są do liścia komórkami pnia oraz komórkami bazowymi. Powiększanie się wnęki wydzielniczej uwalnia włókna, przyczyniając się do gęstnienia podosłonkowej ścianki wnęki wydzielniczej. Przyjmuje się, że konopie wytwarzają trichomy w celu ochrony kwiatów przed promieniowaniem UV-B, a także chronią przed owadami oraz pasożytami.

 Trichomy

Trichomy marihuany określają najlepszy czas zbiorów konopi poprzez zmianę barwy wraz z postępem kwitnienia rośliny. W początkowym stadium rozwoju konopi trichomy są przeźroczyste, wypełnione kwasem CBGA. W wyniku upływu czasu oraz ekspozycji na działanie ciepła i powietrza zmieniają barwę na mleczną. Trichomy osiągają kolor bursztynowy w wyniku procesu degradacji THC.

Kolor trichomów oraz obecność CBG i CBN w badanym materiale konopnym wskazuje ogrodnikom idealny moment do wykonania zbiorów. Przyjmuje się, że zbiorów dokonać należy w momencie, w którym 20-30% trichomów przyjmuje kolor bursztynowy. Wydłużenie okresu kwitnienia rośliny pozbawia ją składnika psychoaktywnego THC na rzecz CBN.

Kannabinoidy

Dotychczas, konopie wykorzystywane były terapeutycznie ze względu na zawartość THC. Obecnie, medycyna dopiero zaczyna uczyć się i odkrywać zalety CBD. Okazało się, że wiele innych kanabinoidów także posiada potencjalne właściwości lecznicze.

 

Delta-9-Tetrahydrokannabinol (Δ9-THC)

Tetrahydrokannabinol to organiczy związek chemiczny z grupy kannabinoidów, główna substancja psychoaktywna zawara w konopiach. Jest praktycznie nierozpuszczalny w wodzie, natomiast rozpuszcza się w rozpuszczalnikach organicznych, np. alkoholu oraz tłuszczach.

THC wykazuje działanie poprzez receptory kannabinoidowe CB1 oraz CB2. Receptory CB1 występują w dużych ilościach przede wszystkim w tkance nerwowej, natomiast CB2 w komórkach układu immunologicznego. Działanie psychoaktywne THC jest efektem łączenia się z tego składnika z receptorami komórek nerwowych zwanych receptorami kannabinoidowymi.

Podsumowując, THC charakteryzuje się cechami, takimi jak:

  • Działanie psychoaktywne
  • Łagodzenie bólu (alternatywa dla leków przeciwbólowych)
  • Pobudzanie apetytu (wsparcie przy chemioterapii i zaburzeniach żywieniowych)
  • Rozszerzenie oskrzeli
  • Leczenie jaskry / zmniejszenie ciśnienia wewnątrzgałkowego (IOP)

 

Kannabidiol (CBD)

Kannabidiol (CBD) to organiczny związek chemiczny występujący w konopiach z grupy kannabinoidów występujących w konopiach indyjskich. Jego konfiguracja molekularna podobna jest do THC, ale w przeciwieństwie swojego izomeru (THC), nie posiada właściwości psychoaktywnych.

CBD wykazuje właściwości przeciwpsychotyczne i przeciwlękowe. Ciekawą cechą tej cząsteczki jest jej bardzo niska toksyczność prowadząca do znikomych skutków ubocznych: w najgorszym przypadku, zbyt wysokie dawki mogą powodować senność. CBD ma bardzo niskie pokrewieństwo z receptorami kannabinoidowymi (CB1 i CB2), w przeciwieństwie do THC. Powoduje także zróżnicowane efekty, gdy jest związana z innymi ludzkimi receptorami, takich jak domniemany receptor kannabinoidowy (GPR55) lub receptory serotoninowe (5-HT1A).

Podsumowując, CBD charakteryzuje się cechami, takimi jak:

  • Brak psychoaktywności
  • Redukcja spastyczności
  • Rozluźnienie mięśni
  • Łagodzenie bólu (alternatywa dla leków przeciwbólowych)

 

W artykule opublikowanym w lutym 2015 r. pt.: „Pharmacology & Pharmacy” wykazano, że wyciąg z rośliny Cannabis o wysokiej zawartości CBD jest znacznie bardziej skuteczny w łagodzeniu objawów chorób niż CBD stosowane w wyizolowanej formie. Powodem tego jest obecność pozostałych kannabinoidów, aromatycznych terpenów oraz setki innych cząsteczek zawartych w roślinie, które zwiększają skuteczność naturalnego działania CBD. Dlatego przy zaopatrywaniu się w produkty CBD, poszukaj produktów zawierających cząsteczki synergiczne, a nie tylko CBD w postaci izolowanej.

Dawka CBD nie jest jeszcze dobrze zdefiniowana naukowo i zmienia się w zależności od choroby.

Produkty zawierające CBD spożywane doustnie występują głównie w postaci oleju, kapsułek lub aerozolu, które służą do aplikacji pod językiem. Dawka CBD nie jest jeszcze dobrze zdefiniowana naukowo i zmienia się w zależności od choroby. Warto rozpocząć od dawki 1 mg CBD na kilogram wagi ciała, a następnie stopniowo zwiększać dawkę, aż do uzyskania efektów. CBD można również stosować w postaci kremów, maści i innych kosmetyków. Szczególnie skuteczne jest stosowanie miejscowe preparatu w miejscu ogniska bólu lub choroby skóry.

 

Tetrahydrokannabiwarin (THCV)

Tetrahydrokannabiwarin (THCV) jest organicznym związkiem chemicznym występującym w konopiach z grupy kannabinoidów. Wykazuje właściwości psychoaktywne, jednak nie zostały one do końca zbadane.

THCV blokuje działanie THC, jako antagonista receptorów CB1.  THCV, podobnie jak THC posiada znikome właściwości psychoaktywne, jednak między tymi dwoma związkami organicznymi występuje wiele różnic. Temperatura odparowania THCV jest wyższa i wynosi 220°C. Tetrahydrokannabiwarin potęguje euforię spowodowaną THC, jednak przeciwieństwie do THC tłumi apetyt, a jego efekty trwają o połowę krócej.

Tetrahydrokannabiwarin reguluje poziom cukru we krwi oraz zmniejsza odporność na insulinę, pomagając osobom cierpiącym na cukrzycę. THCV redukuje ataki paniki oraz powstrzymuje ataki lękowe u pacjentów cierpiących na zespół stresu pourazowego (PTSD). Badania dowodzą, że THCV wpływa na osteoporozę poprzez stymuację wzrostu kości oraz wspomaganie wzrostu nowych komórek kostnych.

Podsumowując, THCV charakteryzuje się cechami, takimi jak:

  • Wzmocnienie działania psychoaktywnego THC
  • Redukcja apetytu
  • Łagodzenie bólu (alternatywa dla leków przeciwbólowych)
  • Poczucie euforii

 

Kannabinol (CBN)

Kannabinol (CBN) to organiczny związek chemiczny z grupy kannabinoidów. Wykazuje niewielkie działanie psychoaktywne. Kannabinol jest produktem utleniania tetrahydrokannabinolu.

Kannabinol uznawany jest za substancję odpowiadającą za działanie uspokajające. CBN przyczynia się w znacznym stopniu do leczenia bezsenności, a szczepy o wysokiej zawartości tego składnika powinny być stosowane w nocy. Kannabinol posiada działanie antybakteryjne w przypadku stosowania miejscowego oraz okazuje się skuteczny w leczeniu łuszczycy i oparzeń. Wykazano, że CBD może stymulować wzrost kości oraz wspierać leczenie osteoporozy.

Podsumowując, CBN charakteryzuje się cechami, takimi jak:

  • Niewielka psychoaktywność
  • Łagodzenie bólu (alternatywa dla leków przeciwbólowych)
  • Wskaźnik wieku i przydatności lekarstwa

 

Kannabigerol (CBG)

Kannabigerol jest organicznym związkiem chemicznym występującym w konopiach, kannabinoidem niewykazującym działania psychoaktywnego.

Kannabigerol zmniejsza psychoaktywne działanie THC, ponieważ jest antagonistą receptora CB1 wpływającego na ośrodkowy układ nerwowy. Nadal prowadzone są badania związane oddziaływaniem CBG na receptor CB2. CBGA w formie kwaśnej hamuje rozrost komórek nowotworowych. Kannabigerol w formie obojętnej (CBG) wykazuje silne właściwości przeciwzapalne, antydepresyjne oraz okazuje się być skutecznym lekarstwem w leczeniu jaskry poprzez obniżanie ciśnienia wewnątrzgałkowego.

Badania wykazały, że w konopiach przemysłowych znajduje się zazwyczaj wyższe stężenie kannabigerolu (CBG) niż w większości odmian konopi indyjskich spowodowane najprawdopodobniej genem recesywnym.

Podsumowując, CBG charakteryzuje się cechami, takimi jak:

  • Brak psychoaktywności
  • Wzmożenie senności
  • Działanie antybakteryjne
  • Leczenie jaskry / zmniejszenie ciśnienia wewnątrzgałkowego (IOP)

 

Kannabichromen (CBC)

Kannabichromen (CBC) to organiczny związek chemiczny z grupy fitokannabinoidów o strukturze podobnej do pozosyałych kannabinoidów, np. THC, THCV, CBD, CBN. Kannabichromen odpowiada za działanie przeciwzapalne, przeciwwirusowe oraz przeciwbólowe. CBC wywodzi się z kwasu kannabigerolowego (CBGA). CBC owstaje w wyniku dekarboksylacji kwasu kannabichromowego (CBCA), które tracąc cząsteczkę CO2 przekształca się w CBC, czyli jest to proces podobny do prosecu przekształcania pozostałych kannabinoidów. Badania wskazują, że CBC hamuje wzrost guzów nowotworowych poprzez wpływ na recepory CB1 i CB2.

Podsumowując, CBC charakteryzuje się cechami, takimi jak:

  • Brak psychoaktywności
  • Działanie uspokajające
  • Łagodzenie psychoaktywnego działania THC
  • Łagodzenie bólu (alternatywa dla leków przeciwbólowych)

Efekty uboczne stosowania kannabinoidów

Reakcja organizmu na kannabinoidy (zwłaszcza THC) występuje głównie przy stosowaniu stosunkowo dużych dawek i zazwyczaj ustępuje w ciągu kilku godzin. Skutki uboczne dotyczą przede wszystkim nastroju i objawiają się w postaci euforii, zmiany percepcji zmysłowej, uczucia relaksu i spokoju, utraty poczucia czasu i przestrzeni (zniekształcenie czasowe i przestrzenne) oraz bardziej intensywnego postrzegania kolorów, dźwięków, pomysłów i myśli. Inne możliwe działania niepożądane obejmować mogą krótkotrwałe zaburzenia pamięci, zaczerwienienie oczu, suchość w jamie ustnej, tachykardię, niedociśnienie, depresję, a także bóle i zawroty głowy. Ważne jest, aby omówić system stosowania oraz dawkowania leku z lekarzem prowadzącym.

Stosowanie produktów konopnych w połączeniu z innymi lekami może zmieniać odczuwalne efekty działania kannabinoidów. Nie zaleca się stosowania marihuany w trakcie ciąży oraz karmienia.

Dotychczas, konopie wykorzystywane były terapeutycznie ze względu na zawartość THC. Obecnie, medycyna dopiero zaczyna uczyć się i odkrywać zalety CBD. Okazało się, że wiele innych kanabinoidów także posiada potencjalne właściwości lecznicze.

Analiza kannabinoidowa

Chromatografia gazowa (GC)

Chromatografia gazowa (GC) to powszechna technika analityczna stosowana do określania składu mieszanin substancji chemicznych złożona z dwóch faz – stacjonarnej oraz ruchomej w postaci gazu, najczęściej helu, argonu, azotu oraz coraz rzadziej – wodoru. Chromatografia gazowa umożliwia ustalenie proporcji związków chemicznych występujących w badanej próbie oraz bmieszaniny na podstawie ich czasu retencji. Chromatografia gazowa wykorzystywana jest w przemyśle spożywczym, petrochemicznym, kryminalistyce, kontroli antydopingowej, ochronie środowiska. Zaletą chromatografii gazowej jest możliwość badania bardzo małej ilości materiału oraz otrzymanie wyniku nawet z 0,01 µl badanej próby.

Wysokociśnieniowa chromatografia cieczowa (HTLC)

Chromatografia jest techniką analityczną i preparatywną umożliwiającą rozdział mieszaniny na poszczególne składniki lub frakcje. Wykorzystuje ona różnice w zachowaniu się poszczególnych związków w układzie dwufazowym. Faza stacjonarna nie zmienia swojego położenia, natomiast faza druga porusza się względem pierwszej w określonym kierunku (roztwór rozwijający). W przypadku chromatografii cieczowej (HTLC) faza ruchoma jest cieczą. Chromatogram dostarcza informacji na temat analizy jakościowej oznaczające wykrycie kannabinoidów występujących w próbie, a także analizy ilościowej pozwalającej na dokładne zbadanie stężenia każdego z nich.

Chromatografia cienkowarstwowa (TLC)

Metoda stosowana w latach 50-tych w celu przeprowadzenia analizy kannabinoidow. Potwierdzona została przy wykorzystaniu dokładnego sprzętu pomiarowego oraz uzyskaniu powtarzalnego wyniku. Jest to cenne narzędzie umożliwiające zbiór informacji na temat próbek roślin w celu opracowania Botanicznych Materiałów Referencyjnych (BRM). Technika TLC zgodna jest z Dobrą Praktyką Produkcyjną (GMP). Chromatografia cienkowarstwowa zalecana jest przez American Herbal Pharmacopoeia (AHP) w procesie opracowywania standardów AHP.

Dlaczego warto badać zawartość kannabinoidów?

  • Bezpieczeństwo konsumentów – obecny system prawny w wielu krajach, w tym w Polsce nie zezwala na stosowanie medycznej marihuany. Pacjenci zmuszani są do łamania prawa w celu ratowania życia oraz zaopatrywania się w lekarstwo na czarnym rynku. Umożliwienie przeprowadzenia badania kannabinoidowego stosowanego lekarstwa pozwala na zwiększenie bezpieczeństwa pacjentów.
  • Wsparcie pacjentów i lekarzy – Wyniki analizy kannabinoidowej są w stanie pomóc lekarzom w dostosowaniu sposobu leczenia do konkretnego schorzenia oraz skuteczniejsze ustalenie dawkowania medycznej marihuany. Dane zawierające wyniki leczenia posłużą do dalszych badań naukowych nad kannabinoidami.
  • Badanie jakości i wieku lekarstwa – zestawienie kannabinoidów występujących w danej próbie pozwala na precyzyjną ocenę badanego materiału konopnego. Stężenie poszczególnych kannabinoidów występujących w badanej próbie pozwala na ocenienie jakości produktu pod kątem czasu oraz sposobu przechowywania, a także na ustalenie odpowiedniego momentu zbiorów.

Autor - Natalia Janusz

Konopne ciasteczka... Co Ty na to? Więcej info...

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close