Cannabis

Do 1883 r. konopie były najczęściej uprawianymi roślinami na świecie. Produkty z nich wytwarzane wykazywały znaczący udział w gospodarce, kiedy większość materiałów, leków, papieru, włókien czy olejków pochodziła właśnie z konopi. Do wieku XIX świat opierał się w głównej mierze się na systemie węglowodorowym, w którym wszelkie paliwa, włókna i leki wytwarzane były przy udziale procesu fotosyntezy, a energia słoneczna przetwarza była przy udziale dwutlenku węgla i wody w celulozę będącą podstawowym materiałem budowlanym świata. Z biegiem lat, naciski na amerykańskich ustawodawców doprowadziły do wprowadzenia w Stanach Zjednoczonych nowej ustawy. Marijuana Tax Act z 1937 roku obejmowała treścią wszelkie rodzaje konopi, wprowadzając nowe przepisy licencjonujące i opodatkowujące farmerów uprawiających konopie. Z racji wysokiej konkurencyjności tej rośliny, wprowadzane zostały nowe zasady określające wymogi zdobycia pieczątki zezwalającej na uprawę, której jednak nikomu nie wydawano. W wyniku wprowadzenia tej ustawy, wszelkie rodzaje konopi stały się nielegalne.

Nowa strategia w zakresie konopi indyjskich wprowadzona została dopiero po wybuchu II wojny światowej, kiedy rząd po raz kolejny stwierdził, że konopie nie są jednak szkodliwe i zniósł zakaz ich uprawy. Po zakończeniu II wojny światowej kongres w USA ponownie zmienił jednak zdanie i ogłosił, że założenia prohibicji konopnej były całkowicie błędne. Kongres przyznał, że konopie nie powodują agresji i nie prowadzą do chęci uczestnictwa w wojnach. Wręcz przeciwnie, władze ustawodawcze zarzuciły, że marihuana składnia do pacyfizmu i osłabia wolę walki Amerykanów podczas II wojny światowej, zakazując uprawy wszelkiego rodzaju konopi z dokładnie odwrotnego powodu niż poprzednim razem.

historiaprihibicji

Podział konopi

Wyróżniamy wiele sposobów podziału rośliny Cannabis. Najważniejszym kryterium podziału konopi z punktu widzenia prawno-gospodarczego okazuje się poziom zawartości psychoaktywnego składnika widniejącego na liście substancji zakazanych w wielu krajach. Delta-9-tetrahydrokannabinol (THC) to podstawowa substancja chemiczna zawarta w konopiach odpowiadająca za odczuwanie psychoaktywnego działania Cannabis. Przepisy prawne określają dopuszczalny poziom zawartości THC na poziomie 0,2-0,3% w zależności od ustawy obowiązującej w danym kraju. Konopie siewne, zwane także przemysłowymi odnoszą się natomiast do rośliny rolniczej uprawianej w celu pozyskania włókien o śladowej zawartości delta-9-tetrahydrokannabinolu.

Sposób pomiaru i celowość określonej branży lub działalności gospodarczej wyrażany jest relacją wartości uzyskanych efektów do nakładu czynników użytych do ich wykorzystania. Niska efektywność ekonomiczna w każdej branży przyczynia się do podniesienia poziomu cen, wpływa na zapotrzebowanie na energię, materiały i powierzchnie produkcyjne.

Szara strefa czy czarny rynek?

Gospodarka nieoficjalna jest nieodłączną częścią gospodarki narodowej. Nie uwzględniają jej statystyki ani raporty, uniemożliwiając porównywalność danych krajowych w skali międzynarodowej.  W państwach, w których gospodarka niezależna od państwa rozwija się do rozmiarów porównywalnych z oficjalną, mówimy wtedy o gospodarce równoległej. Półlegalna gospodarka nieoficjalna określana jest m.in. mianem szarej strefy, gospodarki nieregulowanej, gotówkowej, ukrytej, nieformalnej, natomiast nielegalna nazywana jest czarnym rynkiem. Szara strefa odnosi się do unikania opodatkowania oraz półlegalnej działalności w obszarze dopuszczonym przez prawo narodowe. Poza oficjalnym, regulowanym systemem działa natomiast czarny rynek będący platformą obrotu nielegalnymi towarami i usługami. Szara strefa jest zawsze nieodłącznym elementem oficjalnej ekonomii, jednak w niektórych krajach, np. w Afganistanie, to legalny rynek uznawany jest za mniej znaczący od szarej strefy.

Produkcja ukryta oznacza nieujawnione źródła dochodów, o których mowa w ustawie z dn. 16 listopada 2000 r. Główną motywacją przejścia do szarej strefy jest zazwyczaj chęć unikania podatków. Uchylanie się od płacenia podatków przyjmuje najczęściej dwie podstawowe formy. Większość osób działających w obrębie szarej strefy całkowicie rezygnuje ze zgłaszania prowadzenia obrotu towarami i usługami oraz całkowicie odmawia rozliczaniu się z budżetem państwa. Część osób stosuje jednak tzw. optymalizację podatkową. Przedsiębiorcy korzystają wtedy z doradztwa wyspecjalizowanych podmiotów pomagających w prowadzeniu tzw. kreatywnej księgowości. Profesjonaliści w zakresie przestępstw podatkowych legitymizują szarą strefę poprzez pomoc w trafianiu w odpowiednie progi podatkowe oraz generowaniu sztucznych kosztów. Do szarej strefy zaliczyć można także łapownictwo i kradzieże obejmujące transfery w szarej strefie. Rozgraniczenie produkcji ukrytej oraz nielegalnych transferów ma charakter jedynie umowny, ponieważ jest wyjątkowo trudne do oszacowania. Transfery obejmujące kradzieże czy łapówki składają się na szarą strefę, ponieważ wspierają także pozostałe jego obszary, np. wręczanie korzyści majątkowej urzędnikowi państwowemu lub policjantowi w zamian za nieujawnianie przestępstwa narkotykowego.  Przestępcy podatkowi działający w obrębie szarej strefy wyszukują najczęściej luk prawnych pozwalających na skorzystanie z niższej kwoty opodatkowania. W skali międzynarodowej przedsiębiorcy nadużywają także prawa pozwalającego na unikanie podwójnego opodatkowania, a idealnym przykładem na ten rodzaj nadużywania prawa są m.in. międzynarodowe struktury holdingowe (IHC).  Innym sposobem zyskującym na popularności, pozwalającym na uniknięcie płacenia podatków na dużą skalę jest wyprowadzenie ich do tzw. raju podatkowego, czyli kraju, w którym za prowadzoną działalności obowiązują niższe stopy podatkowe.

Określenie „czarny rynek” nawiązuje do obrotu nielegalnymi towarami oraz wykonywania usług niezgodnych z prawem. O czarnym rynku mówi się najczęściej w kontekście sprzedaży broni, narkotyków, bimbrownictwa, handlu towarami pochodzącymi z przestępstwa, a także rozpowszechniania materiałów objętych prawami autorskimi bez zgody właściciela. Czarny rynek stanowi przestrzeń funkcjonowania zorganizowanych grup przestępczych oraz osób unikających konieczności ujawniania źródeł dochodów.

Nielegalne i nieujawnione źródła tworzą tzw. szarą strefę, czyli gospodarkę podziemną. Grupy przestępcze czerpiące zyski droga nielegalną stają przed koniecznością wprowadzenia ich do legalnego obrotu bez wzbudzenia podejrzeń ze strony władz. W celu określenia zasad karania oraz trybu zapobiegania prania brudnych pieniędzy, 16 listopada 2000 r. została w Polsce powołana Ustawa o przeciwdziałaniu wprowadzeniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źróde. Ustawa definiuje proceder prania pieniędzy pochodzących z nielegalnych źródeł, a także wskazuje częste źródła pochodzenia niezarejestrowanych przepływów pieniężnych. Według Konrada Raczkowskiego reprezentującego Społeczną Akademię Nauk, gospodarka nieoficjalna doczeka się w przyszłości lepszego zrozumienia ze strony rządzących, zwłaszcza w zakresie działalności typowo przestępczej na czarnym rynku. Weryfikacja występowania szarej strefy, jako zjawiska negatywnego jest kontrowersyjna, ponieważ stanowi ona nieodłączne uzupełnienie gospodarki narodowej i przyczynia się równie pozytywnie, jak i negatywnie do sytuacji danego kraju.

  1. K. Raczkowski, Gospodarka nieoficjalna w systemie zarządzania państwem. Społeczna Akademia Nauk. https://depot.ceon.pl/bitstream/handle/123456789/2881/Gospodarka_nieoficjalna_w_systemie_zarz%C4%85dzania_pa%C5%84stwem.pdf?sequence=1 [Data dostępu: 5.11.2017]
  2. K. Miszewski, rec. J. Kochanowski, Tylnymi drzwiami. Czarny rynek w Polsce 1944‑1989. Warszawa 2010. http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Miscellanea_Anthropologica_et_Sociologica/Miscellanea_Anthropologica_et_Sociologica-r2013-t14-n1/Miscellanea_Anthropologica_et_Sociologica-r2013-t14-n1-s220-228/Miscellanea_Anthropologica_et_Sociologica-r2013-t14-n1-s220-228.pdf [Data dostępu: 1.11.2017]
  3. W. Jasiński, Przeciw Szarej Strefie, nowe zasady zapobiegania praniu pieniędzy. Poltext, Warszawa 2002.
  4. I. Kuchciak, Raje podatkowe w zmniejszaniu obciążeń podatkowych. Wyd. Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2012.
  5. P. Masiukiewicz, Czarny rynek a system płatności. http://test.alebank.pl/wp-content/uploads/2014/10/kf.2014.k3.029-033-1.pdf. [Data dostępu: 5.12.2017]
  6. W. Jasiński, Przeciw Szarej Strefie […]
  7. K. Raczkowski, Gospodarka nieoficjalna w systemie zarządzania państwem. […]

Konopne ciasteczka... Co Ty na to? Więcej info...

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close